Zamek Książąt Pomorskich w Szczecinie

Menu

Newsletter

Najnowsze wydarzenia bezpośrednio na e-mail?
Zapisz swój adres na listę naszego Newslettera.

zapisz adresusuń adres

Metafora świata. Filip II jako władca i kolekcjoner

Wystawy Miejsce: Zamek Książąt Pomorskich w Szczecinie, Galeria Północna (wejście B, D)

Wstęp: Bilet łączony na wystawy Metafora świata. Filip II jako władca i kolekcjoner oraz Matka pięknej miłości. Wyobrażenia maryjne w sztuce europejskiej w cenie 10 zł normalny, 5 zł ulgowy.

Kiedy:
27-11-2015 -28-02-2016

Galeria Północna (wejście B z dużego dziedzińca)
Metafora świata. Filip II jako władca i kolekcjoner
do 28.02.2016

Bilety 10 zł (normalny), 5 zł (ulgowy)

Oprowadzania w ramach ceny biletu na wystawę.

 

Wernisaż odbył się 27 listopada.


Wystawa czynna do 28.02.2016 od wtorku do piątku w godz. 11:00 - 18:00, w sobotę i niedzielę od 11:00 - 16:00.

 

Oprowadzania kuratorskie po wystawie:

- 14 lutego (niedziela), godz. 11.00 i 13.00, oprowadza Jolanta Rybkiewicz

- 21 lutego (niedziela), godz. 11.00 i 13.00, oprowadza Renata Zdero




Książę Filip II należał do tych postaci, które zapisały się w dziejach Pomorza w sposób wyjątkowy. Jako człowiek renesansu przejawiał rozległe zainteresowania różnymi dziedzinami nauki i sztuki. Jego zamiłowania nie miały charakteru przypadkowego - były to dogłębne studia badawcze i autentyczne pasje, którym poświęcał każdą wolną chwilę. Kawalerska podróż Filipa po Europie w latach 1595-1597 ukształtowała jego postrzeganie świata. Oglądany przez młodego księcia świat jawił się jako miejsce pasjonujące, a dwory władców europejskich stały się w późniejszym czasie podstawą do budowania własnego modelu rządzenia i usystematyzowania zbiorów artystycznych. To właśnie doświadczenia nabyte w czasie podróży zainspirowały księcia do zorganizowania nowoczesnej kunstkamery na zamku w Szczecinie. Zaowocowały również fundacjami, które do dziś w historii Pomorza stawiają księcia w gronie najwybitniejszych mecenasów sztuki.

Wystawę podzielono na dwie części: pierwsza, zatytułowana Christo et reipublicae, nawiązująca do dewizy księcia „panującego dzięki swoim cnotom: mądrości, pobożności i sprawiedliwości" - jest poświęcona zarówno jego kontaktom z dworami europejskimi, jak i polityce wewnątrzpaństwowej. Dotyka również takich zagadnień, jak kawalerska podróż księcia, zawarcie związku małżeńskiego i prywatne pasje księcia. W tej części wystawy prezentujemy: portrety ówcześnie panujących władców, dokumenty pergaminowe (m.in. umowę małżeńską, akty lenne), gratulacje z okazji objęcia tronu, monety wybite za panowania Filipa II, relacje z głośnego tumultu piwnego roku 1617, słynne miniatury herbowe ze sztambucha książęcego oraz księgi dedykowane władcy. Pompa funebris 1618 zamyka tę część ekspozycji. Umieszczono tu akta z opisem ceremoniału pogrzebowego Filipa II i listy kondolencyjne kierowane do jego następcy, księcia Franciszka.

 

Druga część wystawy, zatytułowana Wizerunek domu panującego, jest poświęcona trzem najważniejszym fundacjom powstałym na zlecenie władcy. Otwiera ją rycina przedstawiająca zamek książęcy w Szczecinie po rozbudowie o nowe skrzydło mieszczące kunstkamerę Filipa II oraz prezentowane po raz pierwszy w Polsce luksusowe przedmioty wypełniające dawniej słynny (niezachowany do naszych czasów) Kabinet Pomorski. Mebel zawierający ogromną liczbę przedmiotów, dostarczony w 1617 r. do szczecińskiego zamku szybko zyskał sławę jako największe i najbardziej skomplikowane dzieło w swoim gatunku. Dopełnieniem tej części ekspozycji są widoki Augsburga - miasta, w którym powstał Kabinet Pomorski, portret Filipa Hainhofera, marszanda i doradcy księcia w sprawie zakupów dzieł sztuki, oraz wyroby augsburskie podkreślające splendor dworów: kabinety, kasetki, szkatuły, a także srebra stołowe ukazujące na ich tle fundację Filipa II.
Innym wybitnym dziełem wykonanym z inicjatywy księcia, prezentowanym na wystawie jest odbitka stanowa Wielkiej Mapy Księstwa Pomorskiego z 1618 r. sporządzona przez uczonego z Rostocku Eilharda Lubinusa. Uznawana za pomnikowe dzieło kartograficzne była pierwszą tak dokładną i obszerną mapą Pomorza z rozbudowanym programem ikonograficznym o charakterze propagandowym, podkreślającym prestiż rodu Gryfitów i znaczenie ich państwa. Towarzyszą jej powstałe na przełomie XV i XVI w. mapy, listy władcy do uczonego, Dziennik podróży przez Pomorze Wschodnie Lubinusa oraz Pomeranographia, nieukończone dzieło zawierające opis Pomorza autorstwa prawnika i dyplomaty Jurgi Valentina Winthera, której pierwotnie „wielka" mapa miała być tylko uzupełnieniem. Pokaz dzieł kartograficznych wzbogacono o wykonane w Augsburgu przyrządy naukowe z epoki, służące do wykreślania map i mierzenia czasu.

 

Ostatnią fundacją Filipa II jest tzw. ołtarz darłowski ukończony już po jego śmierci przez ostatnich dynastów pomorskich. Hebanowy ołtarz ze srebrnymi plakietami wyobrażającymi Mękę Pańską w zamierzeniu księcia miał być demonstracją jego głębokiej i żarliwej pobożności. Oprócz cyklu pasyjnego na zamówienie księcia powstała (zaginiona podczas drugiej wojny światowej) plakieta, później osadzona w zwieńczeniu ołtarza z wyobrażeniem władcy idealnego - króla Dawida śpiewającego Bożą Chwałę i grającego na harfie ozdobionej emblematem księcia. Plakiety z powodu śmierci kolejnych artystów zaangażowanych w projekt, choć nierówne pod względem artystycznym, pozostają świadectwem wysmakowanego gustu ich fundatora. Mała pasja Dürera oraz cykl pasyjny Goltziusa, który posłużył jako pierwowzór dla srebrnych plakiet ołtarza darłowskiego, rozbudowuje narrację tej części wystawy. Ekspozycję zamykają przedmioty pełniące niegdyś funkcje sakralne: srebrne plakiety o treści religijnej, kapliczki i ołtarzyki domowe.



kabinet_2_600

Srebrna plakieta z ołtarza darłowskiego, ze zbiorów Muzeum Narodowego w Warszawie, depozyt w Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku

 

Instytucje użyczające eksponaty:

Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie

Archiwum Państwowe w Szczecinie

Biblioteka Główna Uniwersytetu Szczecińskiego

Biblioteka Naukowa PAU i PAN w Krakowie

Biblioteka Uniwersytetu Wrocławskiego

Fundacja Książąt Czartoryskich

Klasztor Sióstr Wizytek w Warszawie

Książnica Pomorska w Szczecinie

Kunstsammlungen und Museen Augsburg, Maximilianmuseum

Landesarchiv Greifswald

Landeshauptarchiv Schwerin

Muzeum Diecezjalne w Pelpinie

Muzeum Książąt Lubomirskich w Zakładzie Narodowym im. Ossolińskich we Wrocławiu

Muzeum Miasta Łodzi

Muzeum Narodowe w Gdańsku

Muzeum Narodowe w Krakowie

Muzeum Narodowe w Poznaniu

Muzeum Narodowe w Szczecinie

Muzeum Narodowe w Warszawie

Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku

Muzeum im. Przypkowskich w Jędrzejowie

Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie

Muzeum Warszawy

Opactwo Benedyktynek w Żarnowcu

Staatlische Kunstsammlungen Dresden - Grünes Gewolbe

Staatliche Museen zu Berlin Kunstgewerbemuseum

Wojewódzka i Miejska Biblioteka im. C. Norwida w Zielonej Górze

Zamek Królewski na Wawelu

Zamek Królewski w Warszawie

 

 

Na zdjęciu: Kabinet Pomorski, zdjęcie archiwalne z 1905 roku

 

 

Pod tym adresem można zobaczyć:

GALERIĘ ZDJĘĆ Z WYSTAWY.


 

Wystawa została objęta honorowym patronatem Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Marszałka Województwa Zachodniopomorskiego Olgierda Geblewicza

patronat_poziom_600_01

mkidn-01_greyscale_600

 

Słowa kluczowe: wystawa, Metafora świata. Filip II jako władca i kolekcjoner

« Powrót do poprzedniej strony