Zamek Książąt Pomorskich w Szczecinie

Menu

Gore Gwiazda

POLSKIE ZWYCZAJE KOLĘDNICZE

Otwarcie wystawy: 16 grudnia, godz. 17:00

17 grudnia (środa) - 18 lutego (środa)

Okres Godów, zwanych też Szczodrymi Dniami, trwa tradycyjnie od Bożego Narodzenia do Trzech Króli. Do dziś w niektórych rejonach Polski spotkać można w tym czasie osobliwych przebierańców i towarzyszące im niezwykłe maszkary. Ten swoisty ludowy teatr wywodzi się z prastarych obrzędów rolniczych, do których wykorzystywano zwierzęce maski. Związany był z przesileniem zimowym i znany w wielu regionach kraju, gdzie przybierał najróżniejsze formy. Żywieccy szlachcice i jukace, kaszubscy gwiżdże, sądeccy podłaźnicy czy podkarpaccy drabowie - wszyscy oni w zamian za poczęstunek lub drobne podarunki przynosili do domów życzenia i nadzieję związaną z nowym okresem wegetacji, zgodnie z wiarą w magiczną moc słowa i obrzędowej wymiany darów. Stroje i zachowania kolędników, jak i rytualne teksty przez nich recytowane i śpiewane, związane były z symboliką płodności i odradzającego się życia. Szczególnie spektakularny charakter miały widowiska Herodów - starannie reżyserowane i odgrywane z pełną ekspresją, oparte na wątkach biblijnych przemieszanych z lokalnym folklorem.

Na prezentowaną w Zamku wystawę, przybliżającą te tradycje, składały się m.in. stroje, maski, maszkary, turonie, szopki krakowskie, szopki kukiełkowe, gwiazdy, rzeźby i obrazy na szkle, które ukazywały wyjątkowość i zróżnicowanie polskich grup kolędniczych.

Eksponaty pochodzą ze zbiorów:

Muzeum Narodowego w Gdańsku,

Muzeum Narodowego w Poznaniu,

Muzeum Lubelskiego w Lublinie,

Muzeum Śląskiego w Katowicach,

Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego w Łodzi,

Muzeum Etnograficznego im. Marii Znamierowskiej-Prüfferowej w Toruniu,

Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie,

Muzeum Okręgowego w Nowym Sączu,

Muzeum Historycznego w Bielsku-Białej

oraz Muzeum Miejskiego w Żywcu.