9. Festiwal Muzyki Przywracanej: Otto Manasse

Otto Manasse: odnaleziony kompozytor ze Szczecina. Koncert w ramach 9. Festiwalu Muzyki Przywracanej

28 sierpnia (piątek), godz. 19:00

Anja-Maria Luidl (Niemcy) – mezzosopran

Tomasz Szczęsny – wiolonczela

Michaela Pühn (Niemcy) – fortepian

Koncert poświęcony Otto Manassemu, urodzonemu w 1861 w Szczecinie, prezentuje twórczość kompozytora, którego dorobek przez dziesięciolecia pozostawał niemal całkowicie zapomniany. Pochodzący z żydowskiej rodziny szczecinianin, wykształcony jako chemik i związany przez większość życia z Monachium, należał do generacji europejskich Żydów, których losy dramatycznie przerwał nazizm. Choć Manasse przeszedł oficjalną konwersję na luteranizm, po 1933 roku stał się obiektem systematycznych prześladowań. W 1942 roku został deportowany do getta obozowego w Theresienstadt, gdzie zmarł kilka miesięcy później. Jego grób pozostaje nieznany.

Twórczość Manassego – zakorzeniona w idiomie późnego niemieckiego romantyzmu i pozostająca w kręgu oddziaływania Maxa Regera – zachowała się jedynie dzięki nielicznym rękopisom ocalonym z bombardowań Monachium w 1945 roku. Odkrycie tych materiałów w XXI wieku umożliwiło rekonstrukcję części jego dorobku i ponowne wprowadzenie go do obiegu koncertowego. Program koncertu obejmuje dwa najważniejsze cykle zachowane w całości. „Suite für Violoncello und Klavier” ukazuje Manassego jako kompozytora sprawnie operującego wielką formą kameralną. Drugą część programu stanowi cykl „Lieder aus dem Toskanischen Liederbuch” do tekstów Edgara Kurza. Dziewięć krótkich pieśni – zachowanych w czystopisach z lat ok. 1930 – ukazuje Manassego jako twórcę niezwykle wrażliwego na słowo i potrafiącego na niewielkiej przestrzeni budować wyrazistą, emocjonalnie nasyconą miniaturę.

Oba cykle mają charakter rekonstrukcyjny: ich dzisiejsze wykonanie opiera się na pracy z zachowanymi rękopisami, konfrontacji wariantów oraz odtworzeniu właściwej praktyki wykonawczej. Koncert staje się więc nie tylko prezentacją wartości muzycznych, lecz także działaniem o charakterze dokumentacyjnym — przywracaniem twórczości artysty, którego życie i dorobek miały zostać trwale wymazane.

Festiwal Muzyki Przywracanej to wydarzenie poświęcone odkrywaniu i ponownemu wprowadzaniu do obiegu koncertowego zapomnianych lub pomijanych dzieł muzycznych. Jego program łączy badania źródłowe z praktyką wykonawczą, prezentując utwory często odnalezione w archiwach lub rekonstruowane na podstawie historycznych materiałów. To koncerty pełne emocji i historii, gdzie obok zapomnianych arcydzieł pojawiają się świeże interpretacje i nowe konteksty.

Więcej o festiwalu: www.redita.art

Program koncertu

Otto Manasse (1861 – 1942)

Suite für Violoncello und Klavier

Adagio – Allegro commodo e gracioso – Andante (quasi alla marcia funebre) – Allegro

Lieder aus dem »Toskanischen Liederbuch«

Teksty i przekład: Edgar Kurz

• Ich hatt’ ein schönes Schloss gebaut
• Ich gäb’ etwas um einen treuen Schatz
• Ich singe nur aus Leid und Schmerz
• Nun will ich singen und fröhlich sein
• Ich sah so kläglich weinen die Sirene
• Abends im Kühlen ist es gut singen
• Wär ich ein Vögelein
• Wie sinken die Augen mir heute
• Oh Liebe – böse Liebe, was hießest Du mich tun

Anja-Maria Luidl

Mezzosopranistka, absolwentka Richard-Strauss-Konservatorium oraz Opernschule Hochschule für Musik und Theater w Monachium. Kształciła się pod kierunkiem m.in. Bredy Zakotnik, Waltraud Schlingplässer-Gruber, Burgi Schwarzbach, Carol Richardson, Felicii Weathers i Margreet Honig. Współpracowała również jako lektorka z radiem BR-Klassik.

Przez kilka lat była solistką Theater für Niedersachsen w Hildesheim, gdzie wykonywała partie takie jak Rosina w Cyruliku sewilskim, Trzecia Dama w Czarodziejskim flecie, Czipra w Baronie cygańskim czy Clarissa w Miłości do trzech pomarańczy. Występowała także gościnnie w Staatstheater Braunschweig oraz Bayerische Staatsoper.

Po zakończeniu pracy etatowej odbyła studia podyplomowe „Lied und Oratorium” w Mozarteum w Salzburgu, rozwijając działalność koncertową w repertuarze oratoryjnym i pieśni. Występowała z zespołami takimi jak Münchner Symphoniker, Capella Istropolitana, Bruckner Akademie Orchester, Ensemble Lodron czy orkiestra historyczna La Banda, współpracując m.in. z Peterem Schneiderem, Jordi Morą, Robertem Blankiem, Eckehardem Manzem, Johannesem Buxbaumem i Sebastianem Krahnertem.

Ważną część jej działalności stanowią programy poświęcone rzadko wykonywanemu repertuarowi, w tym muzyce kompozytorów zapomnianych. W 2014 roku nagrała album z dziełami Otto Manassego, będący jednym z pierwszych współczesnych opracowań jego twórczości. Od 2008 roku prowadzi w Monachium autorski cykl Liederfreude.

Tomasz Szczęsny

Polski wiolonczelista. Profesor sztuki. Absolwent Akademii Muzycznej im. Karola Lipińskiego we Wrocławiu z klasy profesora Stanisława Firleja (2002). Od 2006 roku rozpoczął pracę jako pedagog akademicki. Obecnie jest profesorem w Akademii Sztuki w Szczecinie. Wielokrotnie występował w słynnej nowojorskiej sali Carnegie Hall.

W roku 2011 zrealizował partię wiolonczeli na płycie Katarzyny Nosowskiej „8”. Od 2013 roku wraz z Eugenem Prochaćem (Słowacja), Adamem Javorkai’em (Węgry), Petrem Nouzovskim (Czechy) jest członkiem międzynarodowego projektu Visegrad Cello Quartet. W 2014 roku został zaproszony przez berlińską orkiestrę Deutsche Kammer Orchester do poprowadzenia jako koncertmistrz grupy wiolonczel dwóch koncertów w Korei Południowej (Seul, Busan). Jest koncertmistrzem/solistą w odbywającym się corocznie Classical Music Festival w Eisenstadt w Austrii.  Koncertował w Singapurze, Malezji, na Filipinach, Laosie, Kambodży, Indonezji, Wietnamie, Niemczech, Czechach, Portugalii, Hiszpanii, Chorwacji, Danii, Korei Południowej, USA, we Włoszech, Francji, Austrii, na Słowacji i na Węgrzech. Koncertował z dyrygentami: Tomaszem Bugajem, Czesławem Grabowskim, Jackiem Kraszewskim, Bohdanem Boguszewskim, Warcisławem Kuncem, Eugeniuszem Kusem, Markiem Pijarowskim, Ivanem Repušićem, Seung-Don Yang, Eweliną Rożek-Jaworską, Zygmuntem Rychertem, Richardem Zielinskim i Piotrem Borkowskim. Jest autorem transkrypcji pieśni Karola Szymanowskiego, które wraz z pozostałymi opracowaniami muzyki Szymanowskiego na wiolonczele i fortepian (Sławomir Wilk) zostały wydane na płycie CD Karol Szymanowski. Works for cello and piano.

Jest członkiem powstałego w 2018 roku kwartetu smyczkowego ĘxQuartet z którym regularnie koncertuje i nagrywa płyty. Na stałe współpracuje z Baltic Neopolis Orchestra oraz Baltic Neopolis Quartet. Regularnie zasiada w jury konkursów wiolonczelowych oraz prowadzi kursy mistrzowskie.  Jest promotorem i recenzentem doktoratów oraz recenzuje postępowania o nadanie tytułu profesora sztuki. Gra na wiolonczeli Joseph Nicolas LeClerc 1769 Paris.

Michaela Pühn

Naukę gry na fortepianie rozpoczęła w wieku czterech lat pod kierunkiem matki. Kształciła się w Staatliche Hochschule für Musik und Theater w Monachium, gdzie uzyskała państwowy egzamin artystyczny, a następnie kontynuowała studia w klasach mistrzowskich prof. Rosl Schmid i prof. Klausa Schilde, kończąc je dyplomem klasy mistrzowskiej (1980).

Jest profesorką fortepianu oraz korepetytorką instrumentalną w Hochschule für Musik und Theater w Monachium. Prowadzi intensywną działalność koncertową jako solistka i kameralistka. Występowała z wieloma znakomitymi solistami oraz muzykami związanymi z Münchner Philharmoniker, Symphonieorchester des Bayerischen Rundfunks i Bayerisches Staatsorchester.

Od 1990 roku współtworzy z wiolonczelistą Stephanem Haackiem duet Haack–Pühn, regularnie koncertujący w Europie i występujący na ważnych konkursach i festiwalach muzycznych. Pianistka ma na swoim koncie liczne nagrania płytowe, a także rejestracje muzyki filmowej dla stacji radiowych i telewizyjnych w Niemczech i za granicą.

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego, w ramach programu „Muzyka”, realizowanego przez Narodowy Instytut Muzyki i Tańca

Projekt wsparła finansowo Fundacja Współpracy Polsko – Niemieckiej

Wydarzenie współfinansowane przez Miasto Szczecin

Wydarzenie współfinansowane przez Województwo Zachodniopomorskie